Sáiva (2009)

Av Tuva Synnevåg, musikk av Trygve Nielsen
Tilgjengeleg i perioden 05.11.–28.02.2018 | Tekst av Fredrik Rysjedal

Sáiva er ein animasjonsfilm om ei samejente som søker åndeleg kontakt med ein tapt kjærast. Ho har oppsøkt ei Noaide, ein åndeleg leiar, som hos samane er eit sterkt bindeledd mellom menneske- og andeverda. Gjennom eit ritual, trer Noaiden inn i denne verda som vert kalla Sáivu, og tar form av ei ugle for å søke etter guten.


Sáiva, er eit ord som i nord-samisk kultur vert nytta om heilage sjøar. Desse sjøane seiast å ha ein dobbel botn, og under sjøane eksisterer Sáivu. Denne andeverda er er mykje betre, vakrare og meir mystisk enn den verda vi lever i, og når eit menneske døyr, kan sjela vandre til Sáivu og leve etterlivet sitt der. Sáiva, som Synnevåg skildrar i denne filmen, er vegen til Sáivu. Ønske om kontakt med de døde er eit tema som går igjen i mange religiøse og mytiske forteljingar. I Synnevåg si forteljing er ikkje det å bringe den døde tilbake frå dødsriket som er det essensielle, men det å oppnå kontakt.

Animasjonsfilmen er handteikna, noko som skapar ein puls i det elles grafiske, svarte og kvite bildeutrykket. Linjene og teksturane i flatene gir assosiasjonar til tresnitt og handarbeid. Dette gjer at eg opplever eit nærvær til naturen, noko som er godt gjort av den elles så minimalistiske og ikoniske utforminga. Brytninga mellom dei to fargeflatene opplevast som skiljet mellom ånde- og menneskeverda og dei glir vakkert over i kvarandre. Det enkle grafiske utrykket vert i mine auge opphøgd i det Synnevåg, mot slutten av filmen, flettar det saman med dei tradisjonelle og ikoniske teikningane på Noaiden si runebomme.

Tuva Synnevåg har laga ein menneskeleg og åndeleg animasjonsfilm som på fortreffelig vis skildrar samisk tru gjennom sine utrykksfulle og stiliserte teikningar. Enkelheten i både fortelling og utrykk gjer Sáiva til ein norsk kortfilm-klassikar.

BIO

Tuva Synnevåg (f. 1980) er frå Tjøme i Vestfold, og arbeider med animasjon, figurteater og illustrasjon. Ho har utdanninga si frå Høgskulen i Volda, med ein Bachelor i animasjon frå 2009. Sáiva som vi vi viser her i Visningsrom Nr. 1, var eksamensfilmen hennar, ein animasjonsfilm som har hausta heile 6 prisar frå inn- og utland.



Synnevåg har vidare jobba som animatør hos produksjonselskap som Microfilm, Blåst Film, Aldeles Produksjonselskap, Grande Produksjon og Raindog Studio. I tillegg til animasjonsfilm har ho arbeida med skyggeteater og figurteater i ensamblet Kattas Figurteater i Tønsberg. Synnevåg held jamleg animasjonskurs, og har òg i dei seinare åra vendt attende til Høgskulen i Volda for å undervise i klassisk animasjon. Som teikneserieskapar har ho hatt bidrag i Jippi Comics sin teikneserieantologi Forresten 22 (2008) og arbeider for tida med eit lengre teikneserieprosjekt.

NB: I desember publiserer Numer eit intervju med Tuva Synnevåg i den trykte utgåva, Numer Nr. 118.